Haydi herkes istasyona!

Uzun zaman önce tüm Kıbrıs’a yayılmış eşsiz bir ulaşım şekli vardı: muhteşem mühendislik zaferi olan Kıbrıs Demiryolu İşletmesi(KDİ).

Bugün Kuzey Kıbrıs’ta tren seferleri bulunmamaktadır; sadece kara, deniz ve hava yoluyla ulaşım sağlanmaktadır; ancak Lefke’deki bir yer, yüz yaşın üzerindeki trenleri sergilemeye devam etmektedir. 

Kıbrıs Demiryolu İşletmesi, Ekim 1905 ile Aralık 1951 tarihleri arasında Kıbrıs’ta faaliyet gösteren 762 mm’lik dar bir demiryolu ağıydı. Toplam 122 kilometre uzunluk ve 39 istasyonuyla Lefke’deki Çamlıköy’den Güzelyurt’a, Lefkoşa üzerinden ve adanın doğu kıyısındaki Gazimagusa istasyonuna kadar hizmet vermiştir.

Tüm istasyonlar Türkçe, Yunanca ve İngilizce olarak adlandırılmıştır ve bazıları malların değiş tokuş edilebildiği bir yer olarak telefon merkezleri, telgraf ofisleri ve posta ofisleri olarak işletilmiştir.

12 lokomotif, 17 otobüs ve 100’den fazla çok amaçlı vagon ile trenlerin ortalama hızı 30 ile 40 km/saat arasında değişmekteydi ve hem yetkililer hem de yerel halk tarafından farklı sebeplerle kullanılan her gün iki tren kalkışı gerçekleşmekteydi.

Gazimagusa limanına hizmet sunan bir yük transfer sistemi ve keresteler de dağlardan Kıbrıs’ın dört bir yanındaki kasaba ve şehirlere aktarılmaktaydı.

KDİ finansal nedenlerden dolayı kapandı ve en son çalışan tren 31 Aralık 1951’de Lefkoşa istasyonundan saat 14:57’de ayrılan ve 16:38’de Gazimagusa’ya varan Motor No.1 idi. Yolculuğunu tamamladığında, son istirahat alanına kaldırılmıştır. ”Lokomotif 1” bugün Gazimagusa merkezi yakınlarındaki Polatpaşa Bulvarı’nda görülebilmektedir.

Genel olarak KDİ, tarihi boyunca 3.199.934 ton ticari mal ve yük ile 7.348.643 yolcu taşımıştır. Kapalı olmasına rağmen, demiryolunun bir uzantısı 1974 yılına kadar Amerikan madencilik şirketi Kıbrıs Madencilik Kooperatifi’ne hizmet vermek üzere inşa edilmiştir ve KDİ adına Lefke bölgesinden yük, maden ve mineral taşımaktaydı.

Lefke kasabası ve çevresinde, bugün ziyaretçiler yaklaşık yüzyıl öncesine ait sergilenmeye sunulmuş toplam 10 lokomotif ve 20 vagonu görebilmektedir. 

Her sarı kaplamalı vagon, inşa edildikleri yıl ve ait oldukları trenin adını taşıyan 50 tondan fazla yük taşımak amacıyla inşa edilmiştir.

Eğer bölgeyi ziyaret ediyorsanız, bu benzersiz sergileri mutlaka araştırmalısınız. Her ne kadar çok iyi durumda olmasalar da bu antikalar geçmiş zamanı sergilemekte ve bir selfie çekilmeye değerler!